Springsteen kijkt terug en vooruit

Na de laatste show van de Working on a Dream-tour in Buffalo (New York) sprak Bruce met Brian Hiatt van het muziekblad Rolling Stone en keek terug op de tien jaar waarin hij The Rising, Magic en Working on a Dream maakte en tourde met de E Street Band. Ook sprak hij over zijn toekomstplannen.

Over het maken van The Rising

Bergen, 10 juni 2009 (foto: Jos Westenberg).

De vraag die ik zelf had toen ik (eind jaren negentig, red.) de band weer bij elkaar bracht, was of we echt nog iets konden bewerkstelligen. Ik was niet geïnteresseerd om te gaan touren en herhalen wat we al hadden gedaan. Ik wilde een vernieuwing van de band — en dat betekende dat ik muziek moest gaan schrijven die zich kon meten met onze beste platen en verbonden was met het gevoel van een doel waar de band vanaf het begin naar streefde. Tijdens de Reunion-tour schreef ik 'Land of Hope and Dreams', waarvan ik vond dat het net zo goed is als elk van mijn andere nummers. Het had het laatste nummer op Darkness on the Edge of Town kunnen zijn, het had op de The River kunnen staan. Het had die kracht. We sloten die tour elke show met dat nummer af. Aan het einde van de tour schreef ik 'American Skin (41 Shots)'. Die twee nummers samen zijn net zo goed als nummers die ik over serieuze zaken heb geschreven. Dat gaf me vertrouwen dat ik kon blijven schrijven voor de band. De band had nog werk te doen om zijn invloed uit te breiden, zijn kracht, die kleine bijdrage die je met rockmuziek aan de cultuur kunt leveren. Dat probeerde ik te bereiken.

Na de Reunion-tour hadden we wat moeilijkheden om nummers op te nemen. We gingen de studio in met de vaste mensen en we kregen het niet voor elkaar om met iets te komen dat fris genoeg klonk. Toen stelde Donny Ienner (voormalig directeur van Sony Music, red.) voor om met Brendan O'Brien te werken, die eerder met Pearl Jam en Rage Against the Machine had gewerkt. We kwamen samen, ik denk dat we 'Into the Fire' deden en hij zei: "Ga naar huis en schrijf meer van dat soort nummers." Dat is wat ik deed.

Philadelphia, 12 oktober 2009, (foto: Jos Westenberg).

The Rising kwam rechtstreeks voort uit 9/11. Maar het was niet alleen verbonden met die gebeurtenis. Als je opnieuw luistert naar hoe de nummers geschreven zijn, was het breed genoeg om politiek, persoonlijk en actueel te zijn. We maakten die plaat in drie of vier weken, met pauzes en dat was een duidelijk voorbeeld van de vernieuwing en het doel van de E Street Band. Het was een uitbreiding van de service die wij verleend hebben in de jaren zeventig en tachtig. Op het moment dat wij daar aankwamen, begon de muziek vanzelf te komen.

Over Magic en Working on a Dream

Magic was duidelijk een antwoord op de regering van Bush en de verschrikkelijke acht jaar Amerikaanse geschiedenis die ons heeft achtergelaten in de situatie waar we nu in zitten. Dit was een boze plaat over hoe je land voor je ogen kan verdwijnen, stilletjes in de nacht.

Met Working on a Dream kon ik zeggen: "Oké, ik heb het vuile werk op Magic gedaan', ik wil nu een rockplaat maken over sterfelijkheid en liefde." In het verleden wilde ik er meestal zeker van zijn dat de muziek een bepaalde taaiheid bezat. Maar ik voelde dat ik nu die oppervlakkige taaiheid achter me kon laten en uit bepaalde geweldige muziek kon putten waar ik op zo'n manier van hield die ik mezelf in het verleden niet toestond. Ik voelde dat ik de vrijheid had om bijvoorbeeld een grote, swingende, melodieuze ballad te maken dat de kosmos en sterren als een metafoor gebruikt voor het leven, de tijd en de liefde. Over het algemeen was het zo'n beetje een plaat over de liefde: 'Surprise Surprise', 'Kingdom of Days', 'What Love Can Do'. 'Outlaw Pete' bracht me terug naar The Wild and the Innocent, ik kwam met een operette als een overzicht van iemands leven — hij worstelt om contact te maken en uiteindelijk lukt het hem niet helemaal. Dat is het soort verhaal dat ik lang heb proberen te vertellen.

Touren

Rome, 19 juli 2009 (foto: Jos Westenberg).

De band die deze tien jaar aan het touren is geweest, is naar mijn mening de beste E Street Band die er ooit geweest is: speelt het beste en kent het meeste. We verloren Danny. Dat was een grote tragedie voor ons. Een van de dingen waar ik het meest trots op was, was dat wij een van de weinige bands van onze generatie waren, waarvan alle bandleden nog levend en wel bij elkaar waren en blij om naast elkaar op het podium te staan.

We spelen voor een publiek dat ons zal overleven. Letterlijk jonge kinderen, iets oudere kinderen, tieners — een enorm percentage van ons publiek heeft de band niet eerder gezien dan hier vanavond, het heeft de band niet in een eerdere vorm zien optreden. Ik denk dat het idee dat we de erfenis van de band kunnen overdragen aan de huidige tijd, een heel belangrijke motivatie voor ons was.

Ik denk dat iedereen in de band zich realiseerde: 'Oké, de man die naast me staat is belangrijker dan dat ik soms zou denken.' Bands vallen uit elkaar als ze dat perspectief verliezen. En dat gebeurt gemakkelijk, dus realiseer je je: 'Oké, we treden op als een eenheid'. Mensen komen om Clarence op het podium te zien. Om mij naast hem te zien staan. Om Steve daar te zien, Nils, Patti. Dat zijn heel krachtige totems, heel sterke symbolen van een levenslange toewijding. Het suggereert het mogelijke 'ons' dat samen gehouden kan worden in de moeilijkste tijd. Ik denk dat dit een van de dingen is die alleen al de aanwezigheid van de band samen op het podium oproept. Dus ik denk dat je leert wat het belang is om als team te werken.

Ik heb geleerd hoe belangrijk mijn werk voor me is, dat is geen verrassing. En ik heb geleerd hoe ik mijn familieleven in de muziek kan inpassen. Dat is moeilijk om voor elkaar te krijgen en Patti is een grote kracht die er voor gezorgd heeft dat we de afgelopen 10 jaar simpelweg hebben kunnen touren.

Philadelphia, 14 oktober 2009 (foto's: Jos Westenberg).

Toekomstmuziek

Ik heb alle gereedschappen die ik nodig heb: ik kan alleen optreden, ik kan met de Sessions Band spelen, wat ik graag weer zou willen doen, en de E Street Band is op volle kracht en ik wil zeker dat wij weer erop uit gaan en blijven touren. Wat betreft songwriting, ik maak me daar geen zorgen meer om. Om een of andere reden vielen toen ik vijftig werd veel onzekerheden van mij af. Ik hoef niet meer zo hard te werken om mijn oorspronkelijke identiteit uit te beitelen. Die is er nu en ik kan daar van afwijken, naar links en rechts, en weer naar het midden met de band terugkomen als ik dat zou willen. Ik denk dat ik onderwerpgericht kan blijven schrijven en hopelijk sterk over wat er in mij omgaat en wat er buiten in de levens van andere mensen omgaat. Het schrijven is erg bevredigend en fijn geworden, niet bepaald moeilijk — en het maken van de plaat gebeurt nu in een maand.

Philadelphia, 14 oktober 2009 (foto's: Jos Westenberg).

Dus we willen dit dragen zo ver als we kunnen en zo lang als de jongens blij en gezond zijn. We spelen drie uur per avond en de laatste avond hebben we drieënhalf uur gespeeld. Ik voel me fysiek niet anders op het podium dan toen ik eind dertig was, en dat is een goed teken. Ik ben alweer met wat bezig. Ik ben nummers aan het schrijven en nog wat verschillende dingen — vrije tijd is altijd voor mij een worsteling. Ik kan niet goed stilzitten, ik zou dat moeten oefenen. Maar we hebben nu wel wat vrije tijd waardoor we weer in het normale leven kunnen terugvallen.