Small in Japan

Tijdens de Devils & Dust-tour in 2005 werden in Japan alle zeventien Springsteen-albums tot en met The Rising opnieuw op cd uitgebracht. Hoewel niet geremasterd, was bij sommige cd's wel een verbetering in geluidskwaliteit merkbaar vergeleken met de al in omloop zijnde schijfjes. Maar het ontwerp van de reissues was nog het opvallendst: kartonnen hoesjes die oogden als miniatuurreplica's van eerdere lp-uitgaves, compleet met obi-strip en origineel artwork. De set was erg prijzig en gelimiteerd in oplage, alleen voor de fanatieke verzamelaar met een grote beurs dus. Nu is dezelfde collectie ook in Europa uitgebracht. In Nederland liggen ze al in de schappen van de muziekwinkels, prettiger geprijsd dan de Japanse set van 2005.

Door Jos Westenberg

De Japanse afdeling van Sony heeft van oudsher een traditie in het (her)uitgeven van speciale versies van Springsteen-albums. In 1983 verscheen in Japan de allereerste Springsteen cd wereldwijd: Born to Run was het eerste Springsteen-album op deze geluidsdrager. Een andere opmerkelijke cd-release was de eerste cd-uitgave van Nebraska (Japan had wederom een wereldprimeur) in 1985, met daarop een unieke versie van 'My Father's House', die 28 seconden langer duurde dan de versie op alle andere uitgaves. De extra tijd was gevuld met een lang outtro op keyboards. Deze speciale versie van 'My Father's House' stond ook op latere heruitgaves van Nebraska, maar enkel in Japan. Andere speciale cd-uitgaves van Springsteens albums in Japan waren die van The Ghost of Tom Joad (Japanse touruitgave bevatte naast het album nog een bonus-cd-single, uitgebracht in een mooie digipack), The River (in 1985 voor het eerst op cd, met een afwijkend tekstboekje) en de originele Born in the USA-cd uit 1984 met een afwijkende achterkant.

In 1995 begon Japan Springsteens cd's in series opnieuw uit te brengen. Zeven albums, van Born to Run tot en met Tunnel of Love, werden tegelijk uitgebracht. De cd's waren picture-discs en de rug van de bijbehorende obi-strips vertoonden, wanneer op albumvolgorde geplaatst, de afbeelding van de Born to Run-hoes. Aan het geluid van deze zeven albums was niets verbeterd ten opzichte van de originele albums.
Een jaar eerder, in 1994, was als onderdeel van de Japanse Collectors Item Series, de eerste "mastersound"-uitgave van Born to Run uitgebracht. Dit was de eerste cd waarbij de geluidskwaliteit wel significant was verbeterd, door middel van Super Bit Mapping (SBM). SBM is een techniek waarbij de originele analoge mastertapes gedigitaliseerd worden naar een hogere resolutie dan de standaard 16-bit sample-resolutie op cd. In 1996 verscheen ook Born in the USA met SBM remastering. 

1999: miniatuurreplica's van lp's
Een volgende serie Japanse heruitgaves van Springsteens cd's vond plaats in 1999. Bij deze uitgaves moest je het als verzamelaar niet zozeer zoeken in een significant verbeterde audiokwaliteit, want er had geen SBM plaatsgevonden bij de transfer van de mastertapes. Born to Run klonk wel net zo goed als de SBM-versie uit 1994, Greetings klonk ook aanmerkelijk beter, maar de verschillen in geluidskwaliteit van de overige albums waren minimaal. Wel opvallend was de totale speeltijd van het album Nebraska. De nieuwe versie duurde 22 seconden langer dan de vorige releases, terwijl nu ook nog eens het 28 seconden durende coda van 'My Father's House' ontbrak. Het verschil in tijd, 50 seconden dus, zat in de snelheid (pitch) van de opnames die op de vorige releases gebruikt werd. Deze was te hoog ingesteld. Op de nieuwe uitgave was de pitch gecorrigeerd.
Behalve het verschil in audio was er nog een opmerkelijker verschil in de verpakking. Alle albums van Greetings tot en met Nebraska, plus de EP van Chimes of Freedom, waren vormgegeven als miniatuurreplica's van de lp-uitgaves. De hoesjes waren gemaakt van karton en het artwork was bijna hetzelfde als de lay-out van de lp's. De tracklisting maakte onderscheid tussen kant A en kant B, hoewel de cd natuurlijk gewoon een gecombineerde tracklist bevatte.
Deze "lp-style" uitgave was snel uitverkocht en er werd nog een tweede oplage uitgebracht, met picture-discs. Sony Japan was van plan om niet te stoppen bij Nebraska, maar wilde deze serie door laten lopen tot aan The Ghost of Tom Joad (en dan exclusief Greatest Hits), maar deze plannen werden niet voltooid. Sony USA zou een veto over deze release hebben uitgesproken.



2005: albums in Born to Run-doosje en betere geluidskwaliteit
In 2005 werd in Japan wel de gehele cd-collectie in "lp-style" uitgebracht, dat wil zeggen: alle albums tot en met The Rising behalve de Tracks-box. Bij aanschaf van de gehele set zat als bonus een opbergdoosje met daarop het artwork van Born to Run en een extra miniatuurreplica van de zogenaamde script-cover uitgave van Born to Run, de speciale Amerikaanse promo-uitgave uit 1975. De set werd in drie fases, in juni, juli en augustus 2005, op de markt gebracht. De originele opnames waren niet geremasterd, en ook was er SBM toegepast bij het digitaliseren van de analoge opnames. Toch was er, door de vooruitgang in de cd-technologie, een merkbaar verschil in geluidskwaliteit met oude releases. Muziekjournalist Erik Flannigan recenseerde de set voor het Amerikaanse fanmagazine Backstreets in bladnummer 83/84 (2005) en kwam tot de conclusie dat sommige cd's aanzienlijk beter klonken dan voorgaande releases. "Als je nog steeds de oude cd-uitgaves van Greetings From Asbury Park, Nebraska, The River en Born in the USA hebt, doe jezelf een plezier met de nieuwe uitgave, want deze albums klinken aanmerkelijk beter", aldus Flannigan.
Over het artwork van de "lp-style" cd's was Flannigan nog lyrischer dan over de audio nuanceverschillen tussen de Japanse en originele cd-uitgaves. Er was alles aan gedaan om de uitgaves zoveel als mogelijk te laten lijken op de originele vinyluitgaves. Greetings bevatte bijvoorbeeld de klaphoes-ansichtkaart, Born to Run had een gatefold-hoes en bij bijvoorbeeld Darkness, The River en Tunnel of Love werden lyric sheets geleverd in dezelfde opmaak als die bij de lp's. Ook de binnenhoezen van de originele lp-uitgaves zaten erbij. De Live-box, die altijd als 3-cd verschenen is, werd hier als 5-cd gebracht, compleet met lp-hoesjes. Het tekstboek was exact nagemaakt: geniet en niet gelijmd zoals bij de cd-releases.
Plugged, Greatest Hits, 18 Tracks en The Rising werden echter niet als dubbel-cd (zoals de dubbel-lp's) maar als enkele cd uitgebracht. Bij Live/1975-85 en Live in New York City zaten boekjes met Engelse tekst en Japanse vertalingen, óók van de gesproken gedeeltes (bijvoorbeeld Springsteens monoloog op 'The River' en 'Growin' Up', het intro van 'War' en het voorstellen van de band in 'Rosalita' en 'Tenth Avenue Freeze-out'.)

Stickers
Flannigan was helemaal opgewonden over de kleinste details: ook stickers die eerder op de lp-versies zaten, waren aangebracht op de kartonnen hoesjes van de cd's. Zo was op bijvoorbeeld de sticker op Plugged te lezen dat het de "Limited Edition 1993 European Tour Double Album" betrof. De print op de cd-labels was veelal geïnspireerd op de labels die voor de lp's waren gebruikt. Verder bevatten alle cd's papieren obi-strips, gevouwen om de rand van het hoesje, waarop de titel van het album in het Japans en andere informatie, zoals catalogusnummer, werden vermeld. De cd's waren verpakt in plastic hoesjes waarop een zilverzwarte sticker was geplakt.
Een ernstig nadeel van de set uit 2005 was de prijs: voor de complete set betaalde je al snel tussen 400 en 500 euro exclusief verzendkosten. Hoewel het een mooi pronkstuk in je verzameling kon zijn, was de prijs voor veel fans in Europa en Amerika toch net een brug te ver.

Europese release 2008
Nu verschijnt dezelfde set, met nieuwe catalogusnummers, ook in Europa. In 2003 werden in Europa al eens alle albums van Greetings tot aan Tunnel of Love opnieuw uitgebracht met nieuw ontworpen cd-hoesjes met extra fotomateriaal. Maar nu ligt de Japanse "lp-style" 17-albumset in de winkel. Geen opbergdoosje, geen extra Born to Run script cover-replica. Ook zit er geen zilverzwarte sticker meer op de plastic hoesjes van de nieuwe uitgave. Verder is deze release wel identiek aan de uitgave van 2005. Bijkomstig voordeel is de prijs. De cd's zijn ondergebracht in de "nice price"-categorie (bij vanLeest komt dat neer op 10,- euro voor een enkele cd, 14,99 euro voor een 2-cd en 24,99 euro voor de Live-box).

Actie vanLeest: gratis poster. Win een complete cd-set of een abonnement op Off the Record
Mediawinkel vanLeest geeft, zo lang de voorraad strekt, een poster cadeau (zie afbeelding links) bij de aanschaf van een van de Japanse Papersleeves. Be True mag een complete cd-set van deze vinylreplica's en vijf abonnementen op het entertainment-blad Off the Record verloten. Geregistreerde lezers van Be True zijn via e-mail op de hoogte gesteld van de verloting (alleen als je uiterlijk 11 juni was ingeschreven als vaste Be True-lezer ding je mee). In Off the Record staat deze maand een 8-pagina tellende Springsteen-special met onder andere een recensie van de Japanse Papersleeves. Off the Record ligt vanaf vrijdag 13 juni in kiosken, boekwinkels en vanLeest-filialen en kost 3,95 euro.