Rechts Amerika boos op Springsteen

17-11-2014

Wat gebeurde er nu eigenlijk vorige week na de uitvoering van ‘Fortunate Son’ door de Zac Brown Band, Dave Grohl en Bruce Springsteen tijdens het Concert for Valor op Veterans Day (11 november) in Washington?

Door Kari-Anne  Fygi

In het kort: Springsteen kreeg het te verduren omdat de uitvoering van Creedence Clearwater Revivals protestnummer ‘Fortunate Son’ (en in mindere mate ‘Born in the USA’) een schande zou zijn. Niet patriottisch, want je dient militairen te allen tijde te steunen. Sommige mensen waren van mening dat het spelen van dit door John Fogerty geschreven nummer (‘It ain't me, it ain't me, I ain't no military son, no’) getuigde van een gebrek aan respect.


Springsteen zingt met Dave Grohl en Zac Brown 'Fortunate Son' bij Concert for Valor.

Opmerkelijk in dit hele gebeuren is dat vooral Springsteen het moest ontgelden in de rechtse media, en dat terwijl het om een gastoptreden ging. Springsteen en Dave Grohl (Foo Fighters) vertolkten het nummer met de Zac Brown Band. Zac Brown is weliswaar een vreemde eend in de bijt in de Amerikaanse countrywereld, maar feit is dat ‘country’ vooral (als we de links-/rechtsverdeling volgen die nu helaas zo gangbaar is binnen de Amerikaanse maatschappij) Republikeins georiënteerd is. Zac Brown (en Dave Grohl) kreeg aanzienlijk minder verbaal geweld te verduren.



Enkele zoekresultaten na het googlen op de termen ‘concert for valor zac brown’:
- Bruce Springsteen’s antiwar songs at Concert for Valor didn’t go over too well
- Bruce Springsteen’s ‘Fortunate Son’ at Concert for Valor draws conservative ire
- Bruce Springsteen criticized for performing anti-war songs at Veterans Day concert
- 4 Other Songs Springsteen Could’ve Played at ‘Concert for Valor’

 (De hysterie in sociale media laten we voor het gemak maar even buiten dit artikel.)

John Fogerty

John Fogerty (zelf een Vietnam-veteraan) voelde zich geroepen de artiesten te steunen met een verklaring.
“Ik ben van mening dat de betekenis van ‘Fortunate Son’ verkeerd geïnterpreteerd wordt, en zelfs door verschillende fracties wordt toegeëigend ten behoeve van hun eigen agenda.”
Fogerty’s eigen uitvoering van het nummer, een week eerder op het grasveld van het Witte Huis ten overstaan van veteranen, militairen en familie, ging welhaast ongemerkt voorbij aan de rechtse media.


John Fogerty.

Geen blindheid
Patriottisme betekent niet: blind zijn voor fouten die je land maakt. Het steunen van militairen houdt ook in dat je protesteert als ze sterven vanwege verkeerde politieke beslissingen. Zoals de Vietnam-oorlog of de Irak-inval in 2003.
Een ander loos kritiekpunt is dat de strekking van ‘Fortunate Son’ niet meer opgaat. Ten tijde van de Vietnam-oorlog (waar het nummer over gaat) gold de dienstplicht. Veel rijkere jongeren, met de juiste connecties, konden de draft (oproep) ontlopen (“Some folks are born, silver spoon in hand, Lord, don't they help themselves, y'all”). Anderen die voor dienst waren goedgekeurd, vertrokken wel naar Vietnam.
Anno 2014 kennen de Verenigde Staten geen dienstplicht meer, maar sociologische studies laten zien dat het vooral armere jongens en meisjes zijn die hun toevlucht zoeken tot het leger. Ze zijn niet alleen vanwege vaderlandsliefde aangetrokken tot het militaire leven, de aangeboden studiemogelijkheden en goede pensioenvoorzieningen zijn minstens zo aanlokkelijk. Dat deze keuze je leven kan kosten, is gevaarlijk wisselgeld voor betere economische kansen. Dus je zou kunnen zeggen dat de tekst van ‘Fortunate Son’ nog steeds relevant is.
Daarnaast: Veterans Day is voor álle veteranen, ook voor Vietnam-gangers.

A Night for The Vietnam Veteran
Dat Springsteen veteranen en militairen niet respecteert, daar denken veel mensen anders over. (Vietnam) Veterans of America-oprichter (VVA) Bob Muller zei ooit: “Zonder Bruce Springsteen zou er geen Vietnam-veteranenbeweging bestaan.” Springsteens steun aan deze beweging startte met zijn benefietoptreden in 1981 in Los Angeles, ‘A Night for The Vietnam Veteran’. Het optreden markeerde het nieuwe begin van de VVA, dat tot die tijd niet van de grond leek te komen. Springsteen zelf doneerde die avond 100.000 dollar aan Mullers organisatie.
Op de werkkamer van John Kerry, nu minister van Buitenlandse Zaken maar in de jaren zeventig als Vietnam-veteraan een voorvechter voor het beëindigen van de oorlog, hing jarenlang de poster van dit optreden aan de muur.

Ron Kovic
We kennen het verhaal dat Springsteen in 1978 Ron Kovic ontmoette, de Vietnam-veteraan en auteur van Born on the Fourth of July. Luister maar eens naar Kovics speech tijdens de Kennedy Center Honors in 2009.  

Twee jaar eerder, in 2007, bezocht Springsteen het Walter Reed-ziekenhuis (voor gewonde soldaten).
Tijdens de Wrecking Ball-show in Washington DC in 2012 droeg Springsteen ‘Racing in the Street’ op aan de aanwezige veteranen uit het Walter Reed-ziekenhuis: “We wilden dat ze hier vanavond zouden zijn. We zijn onder de indruk van hun toewijding, we zijn ze zoveel verschuldigd.”
Springsteen treedt jaarlijks op bij Stand Up for Heroes, een benefiet voor gewonde militairen en hun families, twee weken geleden nog in New York voor de achtste opeenvolgende jaar.

Hoeveel de man heeft gedoneerd aan instanties die veteranen helpen, zullen we nooit weten aangezien Springsteen zijn donaties graag geheim houdt. En zo hoort het ook.

Nou, je begrijpt het. We kunnen de lijst zolang mogelijk maken als we willen. En dan hebben we het nog niet eens over Springsteens nummers.

‘Born in The USA’ is Springsteens ‘Fortunate Son’. Maar daarnaast heeft hij nog vele andere veteranennummers geschreven. We noemen ‘Shut out the Light’, ‘Highway Patrolman’, ‘Brothers under the Bridge’, ‘Devils & Dust’, ‘Further Up On the Road’.  En niet te vergeten, ‘The Wall’ van het begin dit jaar uitgekomen album High Hopes. Wie deze nummers kent, zal zich achter zijn oren krabben: hoezo heeft Springsteen geen respect voor veteranen?
En misschien is het feit dat Springsteen de sociaal-maatschappelijke problemen benoemt waar teruggekeerde veteranen élke dag mee te maken hebben, net zo belangrijk als het tonen van respect op die ene dag in het jaar.



Blijkbaar relevant genoeg
We kunnen er een positieve draai aan geven: blijkbaar spelen Springsteen en zijn muziek in de Amerikaanse maatschappij nog altijd een zeer belangrijke rol, maatschappelijk relevant genoeg om links en rechts over elkaar heen te laten buitelen. Wat Springsteen doet, jaagt rechts blijkbaar voldoende angst aan om hem op luidruchtige toon de maat te nemen – en brengt links er toe om steeds weer in een Pavlov-reactie verbaal terug te slaan.
De opiniescheidslijn loopt namelijk haarscherp op de grens van links en rechts. Natuurlijk wordt Springsteen door de rechtse tv-zender Fox aangevallen, natuurlijk neemt het linkse (MS)NBC  (het gezicht van deze zender is onder andere Brian Williams, een vriend van Springsteen) het voor de man op.

Gepolariseerd klimaat
De rechtse aanval op Springsteen is een voorbeeld van een politiek klimaat dat tot op het bot is gepolariseerd. En in die polarisatie geldt: Springsteen was tegen Bush, steunt Obama en is een liberal. Goed volk dus in de ogen van ‘links’. Maar diezelfde redenen duiden op een ondankbare, niet vaderlandslievende socialist, aldus ‘rechts’. De heisa om het optreden heeft meer met politiek te maken dan met Springsteen zelf.

Meten van de afstand
Springsteen deed tijdens Concert for Valor wat hij zijn hele artistieke leven al doet. Zoals hij zelf zegt: “Het meten van de afstand tussen de Amerikaanse droom en de Amerikaanse realiteit.” Springsteen krijgt begin januari dan ook niet voor niets de eerste Lincoln Award voor zijn inzet voor het verbeteren van de levens van oorlogsveteranen.

Hoeveel van zijn criticasters zullen ooit zijn voorbeeld volgen?




OVER BE TRUE
E-MAILNIEUWSBRIEF